Kolejna psia historia, czyli o życiu Ray'a.

 Ray to średni pies do adopcji, który mieszka w schronisku w Celestynowie. Nazwany został tak, gdyż jest niewidomy, dlaczego? Jest imiennikiem świetnego amerykańskiego muzyka i pianisty Ray'a Charles'a, który również stracił wzrok.
 Pomimo wielu trudności w życiu, psiak dobrze sobie radzi, korzystając z pozostałych zmysłów. "[...] - już po zbliżeniu się człowieka do klatki, wyczuwam zapowiadający się spacer" - tak pisze Ray na stronie adopcyjnej wolontariatu.
 Tak jak każda osoba niewidoma, Ray potrzebuje pomocy, np. na wspomnianych wcześniej spacerach, ale również jak każdy pies jest ciekawy otoczenia, w którym się znajduje. Zdarzają mu się wybryki, ale podczas miarowego marszu: "[...] grzecznie utrzymuję tempo nieznacznie naciągając smycz."
 Ray dużo przeszedł, ale dzięki wolontariuszom zrozumiał czym jest miłość i odwdzięcza się ludziom swoim zachowaniem, jednak czasami bywa nieśmiały. Jak pisze sam: "Łatwo sobie mnie zjednać łakociami, w końcu coś mi się od życia należy. Z innymi psami raczej nie wchodzę w interakcje, bo i po co."

 


Jeżeli chcecie dowiedzieć się czegoś więcej, zapraszam na stronę schroniska w Celestynowie, a także na stronę wolontariatu na Facebook'u.

Zwierzęta od A do Z - Dzik

DZIK

Dzik zamieszkuje całą Europę, z wyjątkiem Półwyspu Skandynawskiego, Finlandii i północnej części Rosji. W Polsce dzik jest pospolity w całym kraju. Zasadniczym środowiskiem bytowania dzika jest las. Zasiedla on wszystkie typy lasów, najczęściej jednak lasy mieszane. Szczególnie odpowiadają jemu tereny leśne obfitujące w mokradła i bagna. Woli większe kompleksy leśne. W wielu okolicach dziki przez znaczną część roku wykorzystują pola uprawne w pobliżu lasu jako bogatą bazę pokarmową. W nocy penetrują pola w poszukiwaniu pożywienia, a podczas dnia zalegają w ostojach leśnych.

Głównym pożywieniem dzika są trawy, zioła, krzewy, liście, korzenie, owoce leśne (żołędzie i bukiew), jagody, grzyby, oraz żyjące w ściółce leśnej wszelkiego rodzaju robaki, larwy i chrząszcze. Ponadto dzik zjada ślimaki, jaja ptasie, myszy, gniazda trzmieli, młode ptactwo i mniejszą zwierzynę, którą uda mu się złowić oraz padlinę. Najbardziej ulubione są żołędzie, bukiew i ziemniaki. Dzik z braku dostatecznej karmy w lesie oraz dla zmiany swego żeru wychodzi chętnie na pola i tutaj zjada kartofle, buraki, rzepę, marchew, zboża oraz wszelkie rośliny strączkowe. Mówiąc krótko, dzik jest wszystkożercą.

Dzik jest istotnym składnikiem biocenoz leśnych, oddziałującym w sposób znaczny nie tylko na ekosystem leśny, lecz również na polny. Rola dzików w gospodarce leśnej i łowieckiej polega na: dodatnim wpływie, jaki wywiera buchtowanie lub głębokie rycie górnych warstw gleb leśnych i mieszanie ściółki z glebą mineralną; zjadaniu niektórych gatunków szkodliwych owadów leśnych.

Dzień Edukacji Narodowej, czyli wolny dzień od szkoły.

 Dzień Edukacji Narodowej popularnie zwany Dniem Nauczyciela jest polskim świętem państwowym oświaty i szkolnictwa wyższego. Święto to upamiętnia powstanie Komisji Edukacji Narodowej, która była pierwszym ministerstwem oświaty publicznej w Polsce w czasach Stanisława Augusta Poniatowskiego.
 Tradycyjnie w ramach podziękowania nauczycielom za ich trud włożony w edukację i wychowanie uczniowie składają im podziękowania i życzenia oraz często obdarowują symbolicznymi prezentami, jednak często nauczyciele nie przyjmują podarunków, twierdząc, że jest to również nasze święto.
 Święto nauczycieli obchodzone jest w większości państw na świecie, w różne dni, przykładowo: w Argentynie 11. września, w Malezji 16. maja, w Turcji 24. listopada.
 Światowy Dzień Nauczyciela (ang. World Teacher's Day) pod patronatem UNESCO obchodzony jest 5 października.

Życzę wszystkim udanego wypoczynku i mile spędzonego dnia!

WPT - Województwo małopolskie, część 2

 Jordanów to drugie miasto z Małopolsce, które wspólnie odwiedzimy. Już w 1564 roku król Zygmunt August wydał przywilej na założenie miasta. Fundator - Wawrzyniec Spytek Jordan, podróżował po Europie Zachodniej, był wykształconym humanistą, miłośnikiem sztuki. Wspierał uczącą się młodzież, artystów i uczonych, fundował kościoły, szpitale i domy ubogich. W XIX wieku miasto podupadło i zamieszkiwane było przez niewiele ponad tysiąc osób. Również w tym wieku, a dokładniej w 1884 roku powstała Stacja Kolejowa Jordanów. Odnosiła duże szkody w trakcie II wojny światowej, lecz nowy budynek powstał pod koniec lat sześćdziesiątych i istnieje po dziś dzień. Niestety nie działają kasy biletowe ani poczekalnia, a sam budynek został sprzedany i jest własnością prywatną. W 1939 r. okolice Jordanowa były miejscem walk 10. Brygady Kawalerii oraz miejscowej ludności z wojskami niemieckimi. Miasto zostało silnie zniszczone w czasie II wojny światowej.

 Jednym z czynników, które skłoniły mnie do wyboru właśnie tego miasta był Kościół pw. Przenajświętszej Trójcy w Jordanowie oraz ratusz. Uwielbiam budynki z cegły, które moim zdaniem są bardzo tajemnicze.
Pierwszy ratusz miejski wzniesiono w 1571 r. Zlokalizowany na środku jordanowskiego rynku, wybudowany z cegły, oddany do użytku w 1911. W budynku tym mają siedzibę władze samorządowe miasta oraz Urząd Miasta. Początki kościoła sięgają końca XVI wieku, natomiast parafia została utworzona dużo później - w1856 roku. Świątynia wielokrotnie była przebudowywana, w 1912, w stylu neogotyckim, konsekrowana w 1972.

 Dąb Wolności na jordanowskich plantach "szubertowskich", posadzony zgodnie z uchwałą Rady Miasta w dniu 21 maja 1919 roku w celu upamiętnienia odzyskania przez Polskę niepodległości.
 Godnym zwiedzenia jest Dwór na Chrobaczem, który został postawiony w połowie XVIII w..W skład zespołu dworskiego wchodziły: budynki dla służby, zabudowania gospodarcze, staw, ogród i park. Przez szereg ostatnich lat dwór był użytkowany przez szkołę na Chrobaczem. Obecnie jest własnością osób prywatnych.
 Jordanów z uwagi na swoje malownicze położenie w zdrowym klimacie wśród gór i lasów, posiada charakter miejscowości wczasowo - turystycznej.
Miasto stanowi dogodny punkt wyjściowy w otaczające pasma górskie. Z centrum prowadzi pięć szlaków turystycznych m.in. na Luboń Wielki i Babią Górę - 1725 m.n.p.m.
  W mieście działa Ludowy Klub Sportowy "Jordan". Sekcja piłkarska skupia wokół siebie młodzież w trzech drużynach (ok. 80 zawodników): trampkarze, juniorzy i seniorzy.

 

WPT - Województwo małopolskie, część 1

 Dobczyce to pierwsze miasto w województwie małopolskim, które zwiedzimy w ramach turystycznego działu. Jest to jedna najstarszych osad położonych nad rzeką Rabą. Początki tej miejscowości tkwią w czasach pierwszych Piastów,a kto wie, czy nawet w czasach przedpiastowskich.
 Prawa miejskie zostały nadane Dobczycom około 1310 roku, dokładnie 54 lata przed złożeniem Akademii Krakowskiej. To w tym mieście Jan Długosz pisał część swych kronik i wychowywał synów królewskich.
W handlu duże znaczenie odgrywały w XVI i XVII wieku suszone śliwy, a także wełna czy sukno.
Niestety podczas potopu szwedzkiego miasto podupadło - Szwedzi zajęli Dobczyce i złupili je, poważnie niszcząc cudowny zamek. Sto lat później sytuacja poprawiła się, gdyż zbudowano 128 domów, działały też cechy: kowalski, szewski, garncarski i krawiecki.

 Największą atrakcją Dobczyc jest XIII wieczny zamek, który leży na skalistym wzgórzu nad Rabą, w zachodniej części miasta. U jego podnóży znajduje się piękne jezioro, które obecnie jest objęte strefą ochrony sanitarnej dla ujęcia wody pitnej.  Po wielu latach prac odrestaurowano i odbudowano część zamku. Powstało tutaj muzeum PTTK. Atrakcją wzgórza zamkowego jest punkt widokowy na Pogórze i Beskidy. Poza pięknymi krajobrazami i bogatą roślinnością znaleźć tu można liczne zabytki i miejsca historyczne. W tym celu została utworzona ścieżka turystyczna nazwana „Śladami Historii”.
 Zwiedzając zamek warto też obejrzeć pobliski skansen, na który składa 6 budynków drewnianych. Są one w pełni wyposażone i idealnie oddają klimat wcześniejszych wieków. Jednymi - moim zdaniem - z bardziej interesujących obiektów jest kuchnia i kuźnia. Kuchnia obrazuje królestwo gospodyni, która w tym pomieszczeniu spędziła na pewno więcej niż  ¾ swojego życia. Są tu m.in. stare drewniane naczynia o rozmaitym przeznaczeniu: beczki na kapustę, na wodę, kijanki do prania nad rzeką, skopki, moździerze i stępki drewniane do tłuczenia soli, cukru, korzeni. Centralną częścią drugiej ze wspomnianych przeze mnie  ekspozycji jest piec kowalski z dużym miechem ręcznie poruszanym oraz ogromny pień z kowadłem nań umieszczonym. Całość została tak urządzona, że zwiedzający mają wrażenie, jakby kowal nadal żył i miał za niedługo powrócić do swej pracy. 
Na wprost drzwi znajduje się sztych obrazujący ciężką pracę kowala i jego pomocnika przy obróbce żelaza, a wiersz umieszczony poniżej przedstawia nam trudne rzemiosło kowalskie:

"Ustawiczni przy ogniu beze wytchu robimy,
tak we dnie i w nocy, aż i ustajemy,
od gorąca wielkiego. A toć nas tak nędzi,
że i drugi ledwie żyw, gdy nań znój nadchodzi"

 Dla osób lubiących przebywać na świeżym powietrzu, blisko natury mogę zaproponować przejazd szlakami rowerowymi dwa szlaki rowerowe zielony i żółty o łącznej długości 38,9 km. Szlak zielony prowadzi okrężnie po malowniczych zakątkach gminy. Jego łączna długość wynosi 21,8 km. Z kolei szlak żółty osiąga długość 17,1 km i  łączy się ze znakowanymi szlakami gminy Gdów.
Spacerować możemy żółtym pieszym szlakiem, bądź małopolskim traktem architektury drewnianej oraz licznymi nieoznakowanymi trasami dla pieszych i rowerowych wycieczek.

WPT - Województwo lubelskie, część 3

 Kolejnym przystankiem na naszej wycieczce po Lubelszczyźnie będzie piękny Chełm. Jest to miasto bardzo wysunięte na wschód kraju i znajduje się w odległości 50 km od granicy z Białorusią i 25 km od granicy z Ukrainą. Na początku warto powiedzieć, bo nie wszyscy wiedzą, iż był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
 Chełm otoczony jest lasami: Kumowa Dolina na północno-zachodniej części, a od strony wschodniej przez las Borek.W niedalekiej odległości od Borku mieści się liczący 1,12 ha, rezerwat przyrody Wolwinów, w której chroni się stanowiska roślinności stepowej, m.in. wiśnię karłowatą, oleśnika górskiego i gorysz alzacki.
 W pobliżu znajduje się też Chełmski Park Krajobrazowy obejmujący lasy Stańków i Żalin oraz torfowiska węglanowe. Mamy możliwość podziwiania także ok. 40 gatunków roślin chronionych oraz 22 wpisanych na listę zagrożonych, m.in. języczka syberyjska, starzec cienisty, tłustosz dwubarwny. Wśród występujących tu zwierząt można wymienić m.in.: wodniczkę, derkacza, kulika wielkiego, żółwia błotnego, strzępotka edypus.
 W samym mieście możemy zobaczyć pięć parków miejskich, m.in. park leśny przy ulicy Hrubieszowskiej z gatunkami takimi jak orzech szary, iglicznia trójcierniowa, a także trzynaście pomników przyrody, np.: wzgórze widokowe „Grodzisko”. Osobom bardziej zainteresowanym zwierzętami, chciałabym powiedzieć, że występują tu także rzadkie gatunki, takie jak m.in. derkacz, płomykówka, uszatka, dzierlatka, puszczyk.

 Chełm należał do wielu państw, m.in Węgier, Rusi Kijowskiej oraz Polski. Pod koniec wieku XIV uzyskał prawa miejskie, a ciekawostką może być to, iż w wiekach XVI — XVIII wydobywano tam kredę.
Podczas rozbiorów Polski miasto początkowo należało do Austrii, a dopiero później do Rosji. Wydarzenia miały miejsce na przełomie XVIII i XIX wieku, jednak do Polski wrócił dopiero w 1918 roku.
Przed wybuchem II wojny światowej wybudowano w nim wodociągi i kanalizację. Wojna nie oszczędziła i tego miasta, gdyż już na samym początku, tj. ósmego września zostało zajęte przez Niemców.
W mieście mieszkało wiele żydów, dla których w 1940 roku utworzono getto. 
W roku 1944 został zdobyty przez Armię Czerwoną i wspomagających żołnierzy Armii Krajowej - został nieformalną stolicą Polski.

 W Chełmie możemy zobaczyć wiele pięknych miejsc, zabytków. Na szczególną uwagę zasługuje Stare Miasto, którego centralnym miejscem jest dawny rynek noszący od okresu międzywojennego imię znanego chełmskiego społecznika dr Edwarda Łuczkowskiego. Ciekawym elementem są ruiny ratusza, który został rozebrany w 1848 roku w wyniku groźby zawalenia po licznych pożarach. Wartą odwiedzenia jest osiągająca 40 metrów wysokości, Dzwonnica przy Bazylice Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie. Powstała w 1878 r., później została przebudowana i podwyższona w 1939 r., a dopiero w czerwcu 2008 r. udostępniona została turystom. Kolejnym ciekawym miejscem jest zabytkowa kopalnia kredy stanowiąca unikatową pozostałość górnictwa kredowego w Europie. Znajdujący się w niej wielopoziomowy kompleks korytarzy i komór powstał w wyniku wielowiekowej eksploatacji kredy piszącej, której złoża znajdują się pod powierzchnią miasta. Z podziemiami związane są legendy, podania i baśnie. Podziemia udostępnione są tylko częściowo dla ruchu turystycznego.
 Na terenie miasta znajdują się zarówno cmentarze rzymskokatolickie i prawosławne, jak i żydowskie. Istnieje też cmentarz wojskowy założony w okresie I wojny światowej, gdzie pochowani są żołnierze z okresu I wojny światowej oraz z okresu międzywojennego i II wojny światowej, i cmentarz jeniecki, w którym pochowanych zostało od 30 do 100 tysięcy ludzi, głównie żołnierzy radzieckich i Włochów.

WPT - Województwo lubelskie, część 2

 Dzisiaj zabiorę Was do małej wsi w gminie Zwierzyniec, a mianowicie do Guciowa. Już około 2000 roku p.n.e pojawiły się osady ludzkie - świadczą o tym znalezione i zbadane przez archeologów groby.
Kwitła tu kultura trzciniecka, potem kultura ceramiki sznurowej. Znajdują się tu kurhany, które były używane jeszcze w średniowieczu.
 Wioska słynie z muzeum etnograficzno-przyrodniczego wpisanego do rejestru zabytków; "Zagrody" państwa Jachmyków - osób zainteresowanych geologią, którzy osiedlili się tutaj, by trochę poszperać w glebie. To co udało im się znaleźć, umieścili w skansenie, który udostępnili do zwiedzania. Właściciele posiadają także gospodę i karczmę, gdzie mamy możliwość noclegu w tradycyjnych chałupach oraz skosztowania smacznych potraw dawnej wiejskiej kuchni.

  Zagroda położona jest w przełomowej dolinie Wieprza na Roztoczu Środkowym. Dookoła rozciąga się odwieczna puszcza, dzisiaj lasy Roztoczańskiego Parku Narodowego.
 W tym muzeum możemy obejrzeć ślady ostatnich dinozaurów żyjących na terenie Polski i jedne z ostatnich na świecie, co jest bardzo interesujące. W odległości pięciu kilometrów od opisywanej wsi żyły niegdyś duże roślinożerne dinozaury kaczodziobe, zwane hadrozaurami. Znaleziono także trop kilkumetrowego drapieżnika, z rodziny tyranozaurów - podobne ślady odkryto także w Hiszpanii, Kanadzie i Teksasie.
 W zbiorach Stanisława Jachymka znajdują się również kompletne okazy oraz odłamki ponad 50 meteorytów z całego świata, a każdy z nich jest inny. Zbiór ten jest cennym materiałem porównawczym. Oczywiście możemy zobaczyć go na własne oczy.